BMS Lifepo4

ข้อดี

  • ตัวนี้สำหรับแบตเตอรี่ ลิเธียมฟอสเฟต LiFePO4 เท่านั้น
  • เป็นยี่ห้อที่ดัง และมีการใช้ทั่วโลก เนื่องจากราคาถูกมากหากเทียบกับ BMS สมัยก่อน หรือเทียบกับยี่ห้ออื่นๆ
  • มีฟังก์ชั่นที่จำเป็นค่อนข้างครบถ้วน เช่น ตัดวงจรเมื่อแบตทั้งหมดหรือเซลล์ใดเซลล์นึงใกล้หมด, charge หรือ discharge ที่กระแสสูงจนเกินไป
  • หน้าตาสวยงาม

 

ข้อเสีย

  • ไม่มี low-temperature disconnect หรือตัดการชาร์ทเมื่ออุณหภูมิต่ำกว่า 0 องศา เพื่อป้องกันการเสียหาย (ไม่แน่ใจว่ารุ่นใหม่จะมีหรือยังนะครับ)

 

สรุปความเห็นส่วนตัว 

ผมคิดว่าเป็น BMS ที่ราคาเอื้อมถึง และใช้งานได้จริง รวมถึงใช้งานง่าย หน้าตาสวยงาม มีวิธีการติดตั้งมาให้ครบถ้วน ติดตั้งง่าย ผมใช้แต่ยี่ห้อนี้ครับ ส่วนยี่ห้ออื่นก็มีนะ แต่ราคาจะสูง และยังหายากในไทยด้วย เลยไม่ได้เอามาโพสให้ครับ

หากผมใช้ยี่ห้ออื่นแล้วใช้ดีผมจะมาโพสให้อีกทีนะครับ

ข้อดี

  • ตัวนี้สำหรับแบตเตอรี่ ลิเธียมฟอสเฟต LiFePO4 เท่านั้น
  • ราคาถูกมาก

 

ข้อเสีย

  • ไม่มี low-temperature disconnect หรือตัดการชาร์ทเมื่ออุณหภูมิต่ำกว่า 0 องศา เพื่อป้องกันการเสียหาย (ไม่แน่ใจว่ารุ่นใหม่จะมีหรือยังนะครับ)
  • ผมยังไม่ได้ทดสอบว่าได้กระแสเต็มหรือเปล่า

 

สรุปความเห็นส่วนตัว 

ผมแนะนำเพื่อนๆอย่าพึ่งซื้อนะ รอผมทดสอบก่อน คิดว่าน่าจะอีกไม่นานครับ ซื้อไว้แล้วแต่ยังไม่ได้ทดสอบครับ

ทั่วไป

  • อันนี้เป็น Active Balancer มีหน้าทีควบคุมบาลานซ์แบตเตอรี่ เนื่องจากเมื่อใช้ไปซักพัก แบตเตอรี่ที่มีความต้านทานภายใน ความจุไม่เท่ากัน จะทำให้บาลานซ์เสียไปเรื่อยๆ พอใช้ไปนานๆอาจจะเสียบาลานซ์ได้
  • ในการใช้จริงยังไงควรทำการบาลานซ์แบตเตอรี่ให้เรียบร้อย ถึงแม้จะติด Active Balancer ก็ตาม

 

สรุปความเห็นส่วนตัว 

ส่วนตัวผมไม่ค่อยได้ติด Active Balancer เนื่องจากผมจะเลือกซื้อแบตจากร้านที่ดูค่าความต้านทานของแบตมาให้ รวมถึงผมจะทำการบาลานซ์แบตทุกครั้งเมื่อซื้อแบตมาใหม่

อีกเหตุผลที่ผมไม่ใช้เนื่องจากกระแสในการบาลานซ์มันน้อยมากๆ ซึ่งอาจจะใช้ไม่ได้ผลเท่าไหร่

ทั่วไป

  • ตัวนี้เป็นหางปลาแบบมีฉนวนที่ผมใช้ต่อสายของ BMS (สายเล็ก) แต่สำหรับสาย B+ B- ผมจะใช้หางปลาเปลือย เพราะต้องรองรับกระแสเยอะ
  • ด้วยความที่สายย่อยของ BMS มันมีขนาดเล็กมาก หากใครย้ำหากปลาไม่ติดให้ใช้การบัดกรีเอานะ

 

ความจำเป็น

  • ระดับความจำเป็น : สูง
  • ผมแนะนำให้ซื้อไว้ จริงๆเราสามารถเอาสายไฟหนีบด้วยขั้วแบตได้ แต่ไม่ควรทำเท่าไหร่ เพราะถ้าหลวมหรือหลุดอาจทำให้ BMS เสีย เลยแนะนำให้ใส่เป็นหางปลาดีกว่าครับ

BMS คืออะไร

BMS ย่อมาจาก Battery Management System ของแบตลิเธียมไอออนฟอสเฟต หรือให้พูดบ้านๆคือเป็นตัวควบคุมการใช้ และการชาร์ท แบตเตอรี่ให้อยู่ในคอนดิชั่นที่ไม่ทำให้แบตเตอรี่เสียหาย

เพื่อนๆสามารถดูคลิป และอ่านบทความ อธิบายหน้าที่ของ BMS พร้อมการทดสอบได้ที่ “BMS battery คืออะไร เลือกใช้อย่างไร พร้อมการทดสอบ” 

สมัยก่อน BMS ราคาแพงมากครับ เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้การใช้แบตลิเธียมไม่แพร่หลาย นอกจากสาเหตุจากราคาของตัวแบตเตอรี่ลิเธียมเอง

BMS เป็นอุปกรณ์ที่มีความจำเป็นต่อแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนทุกชนิด ปัจจุบันผมเริ่มเห็น BMS หลายๆยี่ห้อออกมา และอีกไม่นานน่าจะได้ลองนำมาทดสอบให้ดูกัน 

ส่วนตัวที่ใช้หลักๆจะเป็นยี่ห้อ Daly ซึ่งคนใช้เยอะมากๆทั่วโลกครับ ส่วนตัวคิดว่าทั้งคุณภาพและราคาถือว่าดีมากๆเลย ถึงแม้อาจจะไม่ได้ดีที่สุด แต่ความคุ้มค่าผมให้เป็นอันดับ 1

หน้าที่ของ BMS

โดยปรกติ BMS มันมีหน้าที่หลักๆคือ การป้องกันไม่ให้แบตพัง สิ่งที่มันทำอย่างแรกคือมันจะคอยมอนิเตอร์แบตเตอรี่ทั้งหมด และมอนิเตอร์แต่ละก้อนว่ามีแรงดันที่เท่าไหร่

หากใครพอมี “พื้นฐานเรื่องวงจรอนุกรม หรือวงจรขนาน” จะทราบว่าการต่อวงจรอนุกรมกระแสจะไหลออกจากแบตเตอรี่แต่ละก้อนด้วยกระแสใกล้เคียงกันดังนั้นหากไม่ได้ทำ “การบาลานซ์แบตเตอรี่” ให้ดี จะมีก้อนใดก้อนหนึ่งหมดก่อน ทั้งๆที่แรงดันแบตโดยรวมยังเพียงพอต่อวงจรไฟฟ้า จะทำให้แบตก้อนนั้นถูกใช้จนหมดเกลี้ยงและเสียอย่างรวดเร็ว

ซึ่ง BMS เข้ามาช่วยที่จุดนี้แหละ หากก้อนใดก้อนหนึ่งมีแรงดันต่ำถึงจุดนึง มันก็จะตัดวงจรออกทั้งหมด เพื่อป้องกันแบตเตอรี่ก้อนใดก้อนหนึ่งเสีย

หน้าที่อีก 2 หน้าที่ของ BMS คือ อย่างแรกหากมีการใช้หรือชาร์ทกระแสสูงๆเกินที่แบตจะรองรับได้ มันจะตัดวงจรออก (แต่เราต้องคำนวน ขนาด BMS ให้ถูกต้องด้วยนะ) อีกหน้าที่คือการไม่ยอมให้ชาร์ทแบตช่วงที่อุณภูมิต่ำกว่า 0 องศา เพราะจะทำให้แบตเสียหายได้ ซึ่งก็เป็นหน้าที่ๆสำคัญเช่นกัน

แต่ BMS ของ Daly ที่ผมใช้ประจำอาจจะไม่มีการตัดที่อุณหภูมิต่ำกว่า 0 องศา แต่ส่วนตัวไม่ซีเรียสตรงนี้เท่าไหร่ เพราะเราใช้ในเมืองไทยคงแทบไม่มีโอกาสได้เจอคอนดิชั่นนั้น นอกจากใครเอาไปใช้บนดอยในช่วงหน้าหนาว ต้องระวังกันนิดนึง

ดังนั้นจากทั้งหมดที่พูดมา BMS เป็นอุปกรณ์ที่ขาดไม่ได้เลยในการทำระบบโซล่าเซลล์ครับ หากมียี่ห้ออื่นๆมาใหม่ ผมจะมาอัพเดทให้ฟังกันนะ ตอนนี้เท่าที่ผมลองใช้ ก็มีแต่ของ Daly เนียแหละ ที่ราคาดี คุณภาพใช้ได้เลย

การเลือกใช้ BMS

การเลือกใช้ BMS ผมได้พูดถึงบ่อยๆว่า แบตลิเธียมแต่ละชนิดต้องใช้ BMS ที่แตกต่างกัน (บางชนิดอาจใช้ด้วยกันได้เช่น NMC NCA) โดยเฉพาะแบตลิเธียมฟอสเฟต ที่คนส่วนมากชอบคิดว่ามันคือแบตลิเธียม ซึ่งจริงๆก็ใช่นั่นแหละ แต่คาแร็คเตอร์มันแตกต่างกัน

แบตลิเธียมฟอสเฟตจะมี voltage ที่ต่ำกว่าไม่ว่าจะเป็น Maximum voltage, Nominal voltage หรือ Cut-off voltage จะต่างจากแบตลิเธียมทั่วๆไป ซึ่งหากเอา BMS ของแบตลิเธียมฟอสเฟตไปใช้ในแบตลิเธียมปกติ มันจะชาร์จได้ไม่เต็ม เพราะมันจะตัดก่อน และมันจะไม่มีส่วนช่วยในการป้องกันแบตเตอรี่เลย

ส่วนถ้าเอา BMS ของแบตลิเธียมมาใช้กับแบตลิเธียมฟอสเฟต มันจะไม่ตัดให้ตอนเต็มซึ่งไม่ใช่ปัญหาเท่าไหร่ เพราะเรามักมี Solar Charge Controller ในระบบอยู่แล้ว แต่พอเราใช้แบตได้นิดเดียวมันก็จะตัดวงจรทิ้ง ซึ่งก็คือมันใช้ด้วยกันไม่ได้นั่นแหละ

อย่างยี่ห้อ Daly ที่ผมใช้มันจะมีทั้ง BMS ของแบตลิเธียมฟอสเฟต และ NMC NCA ต้องดูให้ดี บางทีมันมาเป็นภาษาจีนนะ แต่ตัวที่ผมโพสให้เป็น BMS สำหรับ LiFePO4 แน่นอน เพราะส่งไปถามเพื่อนคนจีนที่เป็น Engineer ให้เค้าคอนเฟิมแล้ว และจากการลองใช้กับแบตลิเธียมฟอสเฟต ก็ใช้ได้ดีไม่มีปัญหาครับ